ΜΑΘΗΜΑ 11: Ηλεκτροφυσιολογία των ιστών - Βιολογική δράση ρευμάτων (μέρος 1ο)

Καλώς ήρθατε στο ενδέκατο μάθημα Ηλεκτροθεραπείας!

Στο σημερινό μάθημα ασχοληθήκαμε με την ηλεκτροφυσιολογία των ιστών, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο οι βιολογικοί ιστοί αντιδρούν στην εφαρμογή ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς και με τη βιολογική δράση των θεραπευτικών ρευμάτων στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η κατανόηση της ηλεκτροφυσιολογίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφαλή και αποτελεσματική εφαρμογή της ηλεκτροθεραπείας, καθώς κάθε ιστός παρουσιάζει διαφορετική αγωγιμότητα και διαφορετική απόκριση στο ηλεκτρικό ερέθισμα.

Ηλεκτρική αγωγιμότητα των ιστών

Οι ιστοί του σώματος δεν παρουσιάζουν την ίδια αντίσταση στη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος. Η αγωγιμότητά τους εξαρτάται κυρίως από:

• την περιεκτικότητά τους σε νερό και ηλεκτρολύτες,

• τη δομή τους, και

• το πάχος τους.

  
  

Δέρμα

• Το δέρμα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ηλεκτρική αντίσταση.
• Η κεράτινη στιβάδα λειτουργεί ως φυσικό μονωτικό.
• Η αντίσταση μειώνεται όταν:
• το δέρμα είναι υγρό,
• χρησιμοποιούνται αγώγιμα υλικά (ηλεκτρόδια, gel),
• αυξάνεται η διάρκεια ή η ένταση της εφαρμογής.

Το δέρμα αποτελεί το κύριο εμπόδιο στη διέλευση του ρεύματος προς τους βαθύτερους ιστούς.

Λιπώδης ιστός

• Ο λιπώδης ιστός παρουσιάζει υψηλή αντίσταση στη διέλευση του ρεύματος.

• Έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε νερό και ηλεκτρολύτες.

• Όσο μεγαλύτερο είναι το πάχος του υποδόριου λίπους:

  • τόσο δυσκολότερη είναι η διέλευση του ρεύματος προς τους εν τω βάθει ιστούς.

Ο λιπώδης ιστός λειτουργεί ως μονωτικό στρώμα.

Μυϊκός ιστός

• Ο μυϊκός ιστός έχει χαμηλή ηλεκτρική αντίσταση.

• Είναι πλούσιος σε νερό και ιόντα.

• Παρουσιάζει υψηλή ηλεκτρική διεγερσιμότητα.

• Αντιδρά στο ηλεκτρικό ρεύμα με:

  • αποπόλωση της κυτταρικής μεμβράνης,

  • παραγωγή δυναμικού ενέργειας,

  • μυϊκή σύσπαση.

Ο μυϊκός ιστός είναι ο κύριος στόχος πολλών μορφών ηλεκτροθεραπείας.

Βιολογική δράση των ηλεκτρικών ρευμάτων

Η εφαρμογή ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να προκαλέσει:

• Διέγερση νεύρων και μυών

• Μυϊκή σύσπαση

• Αναλγησία

• Βελτίωση της αιματικής κυκλοφορίας

• Αύξηση του τοπικού μεταβολισμού

• Διευκόλυνση της επούλωσης ιστών

  
  

Τα αποτελέσματα αυτά εξαρτώνται από:

• το είδος του ρεύματος,

• την ένταση,

• τη συχνότητα,

• τη διάρκεια εφαρμογής,

• τον τύπο του ιστού.

Συμπέρασμα

Η ηλεκτροφυσιολογία των ιστών εξηγεί γιατί το ηλεκτρικό ρεύμα δεν δρα με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ιστούς.

Η σωστή γνώση των ιδιοτήτων του δέρματος, του λιπώδους και του μυϊκού ιστού είναι απαραίτητη για:

• τη σωστή επιλογή παραμέτρων,

• την αποτελεσματικότητα της θεραπείας,

• και την ασφάλεια του θεραπευόμενου.