Μελέτες περίπτωσης

Για να σχεδιάσει σωστά μια θεραπεία, ο θεραπευτής δεν ξεκινά από τη συσκευή, αλλά από:

• το ιστορικό,

• την ανάγκη του ασθενούς,

• τον θεραπευτικό στόχο, και

• τις ενδείξεις/αντενδείξεις.

Αυτό είναι το κλειδί της επαγγελματικής κρίσης.

Περίπτωση 1 – Άλγος και μυϊκός σπασμός στην οσφυϊκή χώρα

Ένας άνδρας 45 ετών προσέρχεται στο χώρο φυσικοθεραπείας αναφέροντας έντονο πόνο στη μέση, ο οποίος εμφανίστηκε μετά από πολύωρη εργασία σε καθιστή θέση. Ο πόνος είναι συνεχής, αυξάνεται με την κίνηση και συνοδεύεται από αίσθημα μυϊκής σύσπασης στην οσφυϊκή περιοχή. Δεν αναφέρει κάποιο σοβαρό ιατρικό ιστορικό, δεν φέρει βηματοδότη και δεν λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Η αισθητικότητα στην περιοχή είναι φυσιολογική.

Ο ασθενής ζητά ανακούφιση από τον πόνο και χαλάρωση της περιοχής.

Ο θεραπευτής, αφού λάβει το ιστορικό και ελέγξει ότι δεν υπάρχουν αντενδείξεις, καλείται να επιλέξει το κατάλληλο ηλεκτροθεραπευτικό μέσο. Με βάση τον θεραπευτικό στόχο, που είναι η αναλγησία και η μείωση του μυϊκού σπασμού, επιλέγεται εφαρμογή χαμηλόσυχνου ρεύματος αισθητικού χαρακτήρα, όπως το TENS. Το TENS ενδείκνυται για την ανακούφιση του πόνου χωρίς να προκαλεί έντονη μυϊκή σύσπαση και μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια στην οσφυϊκή περιοχή, με συνεχή επικοινωνία με τον ασθενή.

Η επιλογή αυτή βασίζεται στην ανάγκη του ασθενούς για μείωση του πόνου και όχι για ενεργή μυϊκή διέγερση, καθώς η έντονη σύσπαση θα μπορούσε να επιδεινώσει τη δυσφορία.

Περίπτωση 2 – Κατακράτηση υγρών και αίσθημα βάρους στα κάτω άκρα (αισθητική εφαρμογή)

Μία γυναίκα 32 ετών απευθύνεται σε κέντρο αισθητικής αναφέροντας έντονο αίσθημα βάρους στα κάτω άκρα και ήπια κατακράτηση υγρών, ιδιαίτερα μετά από ορθοστασία. Δεν παρουσιάζει καρδιολογικά προβλήματα, δεν είναι έγκυος, και δεν αναφέρει διαταραχές αισθητικότητας ή δερματικές βλάβες στα κάτω άκρα.

Η ίδια ενδιαφέρεται για μια μέθοδο που θα βοηθήσει στη βελτίωση της κυκλοφορίας και στη μείωση του οιδήματος.

Ο θεραπευτής, αφού επιβεβαιώσει την απουσία αντενδείξεων, καλείται να επιλέξει την κατάλληλη μορφή ηλεκτροθεραπείας. Σε αυτή την περίπτωση, προκρίνεται η χρήση ρευμάτων μέσης συχνότητας (παρεμβαλλόμενων), τα οποία, ενδείκνυνται για τη βελτίωση της αιματικής και λεμφικής κυκλοφορίας και τη μείωση του οιδήματος.

Η επιλογή αυτή αιτιολογείται από το γεγονός ότι τα ρεύματα μέσης συχνότητας επιτρέπουν βαθύτερη διέγερση των ιστών με μεγαλύτερη άνεση για το άτομο, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό στις εφαρμογές αισθητικής. Η εφαρμογή σχεδιάζεται με σωστή τοποθέτηση ηλεκτροδίων στα κάτω άκρα και με ήπια, ανεκτή ένταση.

Περίπτωση 3 – Μυϊκή αδυναμία μετά από ακινητοποίηση

Άνδρας 28 ετών προσέρχεται για φυσικοθεραπεία μετά από αφαίρεση γύψου στο δεξί κάτω άκρο, έπειτα από κάταγμα ποδοκνημικής. Αναφέρει αίσθημα αδυναμίας και δυσκολία στη στήριξη, χωρίς έντονο πόνο. Η αισθητικότητα είναι φυσιολογική, το δέρμα ακέραιο και δεν υπάρχει οίδημα ή φλεγμονή.

Ο στόχος του ασθενούς είναι η ενδυνάμωση των μυών και η σταδιακή επαναφορά της λειτουργικότητας.

Ο θεραπευτής, αφού αποκλείσει αντενδείξεις, καλείται να επιλέξει ηλεκτροθεραπευτικό μέσο που να προκαλεί ενεργή μυϊκή σύσπαση. Στην περίπτωση αυτή επιλέγεται εφαρμογή χαμηλόσυχνου ρεύματος μυϊκής διέγερσης, όπως διαδυναμικά ή παλμικά ρεύματα, με σκοπό τη διευκόλυνση της σύσπασης και την επανεκπαίδευση του μυός.

Η επιλογή αιτιολογείται από το γεγονός ότι ο ασθενής δεν χρειάζεται αναλγησία, αλλά μυϊκή ενεργοποίηση και ενδυνάμωση.

Περίπτωση 4 – Χρόνιος πόνος στον αυχένα με υπερευαισθησία

Γυναίκα 50 ετών αναφέρει χρόνιο πόνο στον αυχένα, ο οποίος επιδεινώνεται με το άγχος και την παρατεταμένη εργασία στον υπολογιστή. Δεν παρουσιάζει νευρολογικά ελλείμματα, όμως αναφέρει ότι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη σε έντονα ερεθίσματα και δυσφορεί εύκολα. Δεν υπάρχουν δερματικές αλλοιώσεις ή αντενδείξεις.

Η ασθενής ζητά ήπια ανακούφιση του πόνου και χαλάρωση, χωρίς να αισθάνεται έντονη μυϊκή σύσπαση.

Ο θεραπευτής καλείται να επιλέξει μορφή ηλεκτροθεραπείας που να είναι καλά ανεκτή. Σε αυτή την περίπτωση, προκρίνεται η εφαρμογή TENS σε υψηλότερες συχνότητες, ώστε να επιτευχθεί κυρίως αισθητικός ερεθισμός και αναλγησία, χωρίς έντονη μυϊκή διέγερση.

Η επιλογή βασίζεται όχι μόνο στη διάγνωση, αλλά και στην ανεκτικότητα της ασθενούς, στοιχείο κρίσιμο για την επιτυχία της θεραπείας.

Περίπτωση 5 – Αίτημα για ηλεκτροθεραπεία με ύπαρξη αντένδειξης

Άνδρας 60 ετών απευθύνεται σε φυσικοθεραπευτή ζητώντας ηλεκτροθεραπεία για πόνο στο γόνατο λόγω εκφυλιστικής αρθροπάθειας. Κατά τη λήψη ιστορικού αναφέρει ότι φέρει βηματοδότη λόγω καρδιολογικού προβλήματος.

Ο ασθενής θεωρεί ότι η ηλεκτροθεραπεία θα τον ανακουφίσει και επιθυμεί άμεση εφαρμογή.

Ο θεραπευτής, έχοντας γνώση των αντενδείξεων, αναγνωρίζει ότι η παρουσία βηματοδότη αποτελεί απόλυτη αντένδειξη για την εφαρμογή ηλεκτροθεραπευτικών ρευμάτων. Συνεπώς, επιλέγει να μην εφαρμόσει ηλεκτροθεραπεία και ενημερώνει τον ασθενή για τους λόγους της απόφασης, προτείνοντας εναλλακτικές μορφές φυσικοθεραπευτικής αντιμετώπισης σε συνεργασία με τον υπεύθυνο ιατρό ή φυσικοθεραπευτή.

Η σωστή επαγγελματική στάση σε αυτή την περίπτωση δεν είναι η εφαρμογή θεραπείας, αλλά η προστασία της υγείας του ασθενούς.